Dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1 đoạn qua khu vực phía Tây TP.HCM với tổng vốn đầu tư hơn 16.000 tỷ đồng đang trở thành tâm điểm hạ tầng. Với quy hoạch lên đến 12 làn xe, công trình không chỉ xóa bỏ “nút thắt cổ chai” kinh niên mà còn tạo đà bứt phá cho sự liên kết vùng giữa TP.HCM và các tỉnh miền Tây Nam Bộ.
“Thay áo mới” cho trục xương sống nối liền miền Tây
Quốc lộ 1 đoạn từ nút giao Kinh Dương Vương đến giáp ranh tỉnh Long An từ lâu đã được ví như “phễu giao thông” khổng lồ. Lưu lượng phương tiện cực lớn đổ về từ các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long thường xuyên gây ra tình trạng ùn tắc nghiêm trọng tại đây. Để giải quyết dứt điểm bài toán này, TP.HCM đã triển khai dự án nâng cấp quy mô lớn theo hình thức BOT (Xây dựng – Kinh doanh – Chuyển giao) dựa trên cơ chế đặc thù của Nghị quyết 98.
Dự án có tổng chiều dài gần 10 km, đi qua các địa bàn trọng điểm như phường Tân Tạo, An Lạc (quận Bình Tân) và các xã Tân Nhựt, Bình Chánh (huyện Bình Chánh). Đây là một trong bốn công trình giao thông đường bộ hiện hữu được thành phố ưu tiên đầu tư để hiện đại hóa mạng lưới hạ tầng cửa ngõ.
Quy hoạch 12 làn xe và tầm nhìn đô thị hiện đại
Theo phương án thiết kế, đoạn Quốc lộ 1 này (hiện mang tên đường Lê Khả Phiêu) sẽ được mở rộng lộ giới lên đến 60m. Quy mô mặt cắt ngang dự kiến từ 10 đến 12 làn xe, cho phép tách bạch rõ ràng luồng giao thông hỗn hợp.
Điểm nhấn của dự án là việc ứng dụng các giải pháp hạ tầng thông minh. Tốc độ thiết kế trên trục chính đạt 80 km/h, trong khi các làn đường song hành hai bên duy trì ở mức 60 km/h, giúp tối ưu hóa khả năng lưu thông. Đặc biệt, các nút giao trọng điểm sẽ được đầu tư xây dựng cầu vượt hoặc hầm chui (nút giao khác mức), nhằm xóa sổ hoàn toàn các điểm giao cắt tiềm ẩn nguy cơ tai nạn và ùn tắc.
Bên cạnh phần đường, hạng mục cầu Bình Điền cũng sẽ được xây mới một đơn nguyên song song với cầu hiện hữu. Công trình này không chỉ chú trọng về công năng mà còn mang tính thẩm mỹ cao với hệ thống chiếu sáng nghệ thuật và lối đi riêng dành cho người khuyết tật, tạo nên diện mạo kiến trúc hiện đại cho cửa ngõ phía Tây.
Quyết liệt trong công tác giải phóng mặt bằng
Với quy mô mở rộng lớn, dự án ảnh hưởng đến khoảng 2.240 hộ dân và tổ chức dọc tuyến. Trong đó, có hơn 1.800 trường hợp phải giải tỏa trắng để phục vụ thi công. Đây là một thách thức lớn, nhưng cũng là minh chứng cho sự quyết tâm của chính quyền thành phố.
Ngân sách thành phố đã dành ra khoảng 9.600 tỷ đồng – chiếm hơn phân nửa tổng vốn đầu tư – để phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Theo ghi nhận thực tế, trong hơn một tháng qua, không khí bàn giao mặt bằng diễn ra rất khẩn trương. Tại khu vực vòng xoay An Lạc và xã Tân Nhựt, hàng loạt hộ dân đã chủ động tháo dỡ nhà cửa, lùi sâu mặt bằng để bàn giao quỹ đất sạch.
Ông Thái Văn Ơn, một người dân tại xã Tân Nhựt, chia sẻ: “Với mức bồi thường thỏa đáng, gia đình tôi hoàn toàn đồng thuận bàn giao hơn 200m2 đất. Việc mở rộng đường không chỉ giúp giao thông thông thoáng mà còn nâng tầm giá trị đời sống và kinh doanh cho người dân dọc tuyến”. Sự đồng thuận từ phía người dân chính là chìa khóa giúp dự án bám sát tiến độ đề ra.
Động lực liên kết vùng và tương lai kinh tế phía Nam
Theo lộ trình của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM, dự án dự kiến sẽ chính thức đưa vào khai thác từ năm 2029. Khi hoàn thành, Quốc lộ 1 mở rộng sẽ kết nối đồng bộ với hệ thống giao thông huyết mạch của khu vực bao gồm:
- Đại lộ Võ Văn Kiệt và Nguyễn Văn Linh: Tăng cường khả năng luân chuyển hàng hóa vào trung tâm và khu Đông.
- Cao tốc TP.HCM – Trung Lương: Rút ngắn thời gian di chuyển từ thành phố về các tỉnh Long An, Tiền Giang.
- Đường Vành đai 3 và Vành đai 4: Hoàn thiện mạch máu giao thông liên vùng, thúc đẩy phát triển các khu công nghiệp vệ tinh.
Việc đầu tư hơn 16.000 tỷ đồng vào cửa ngõ phía Tây không chỉ là câu chuyện xóa bỏ ùn tắc, mà còn là chiến lược mở không gian phát triển kinh tế, thu hút đầu tư và biến khu vực này thành một trung tâm logistics, dịch vụ năng động bậc nhất phía Nam.
